Phân biệt lending & borrowing và thời gian tạo khối Bitcoin

# Làm rõ khái niệm và Thời gian tạo Block Bitcoin ## Phân biệt khái niệm **Lending & Borrowing (Cho vay & Đi vay)** và **Block Generation Time (Thời gian tạo khối)** là hai khái niệm **hoàn toàn khác nhau** trong lĩnh vực crypto: **Lending & Borrowing**: - Là hoạt động tài chính trong DeFi (Tài chính phi tập trung) - **Lending (Cho vay)**: Người dùng gửi tài sản vào giao thức để kiếm lãi suất - **Borrowing (Đi vay)**: Người dùng thế chấp tài sản để vay các token khác - Ví dụ: Aave, Compound, MakerDAO **Block Generation Time**: - Là chỉ số kỹ thuật của cơ sở hạ tầng blockchain - Đo lường thời gian trung bình để tạo ra một block mới - Liên quan đến cơ chế đồng thuận (Proof-of-Work, Proof-of-Stake) → **Hai khái niệm này không có mối liên hệ trực tiếp với nhau.** ## Thời gian tạo Block Bitcoin **Mục tiêu giao thức**: **10 phút/block** - Giao thức Bitcoin được thiết kế để duy trì tốc độ trung bình 10 phút giữa các block - Cơ chế điều chỉnh độ khó (difficulty adjustment) tự động điều chỉnh mỗi 2016 blocks (~2 tuần) **Số liệu thực tế tại ngày 14/12/2025**: - **Trung bình gần đây**: 9.78-10.00 phút/block - **Block hiện tại**: ~927,800 - **Độ khó (Difficulty)**: 148.20T (giảm từ 152.27T vào 27/11/2025) **Biến động gần đây**: - Hashrate mạng dao động: 1,000-1,069 EH/s - Độ khó giảm 2.67% do thời gian block nhanh hơn mục tiêu - Dự kiến điều chỉnh tiếp theo: 24/12/2025 (+2.21% lên 151.48T) **Kết luận**: Bitcoin duy trì ổn định ở mức trung bình **10 phút/block** nhờ cơ chế tự điều chỉnh độ khó, với biến động ngắn hạn trong khoảng 9-11 phút do tính xác suất của proof-of-work.